دندانهای عقل نهفته همواره برای بسیاری از افراد دردسر درست میکنند و آنها مجبور به خارج کردن این دندانها از لثه خود هستند. در این مقاله قصد داریم به اطلاعات بیشتری در مورد مشکلات دندان عقل، گزینههای درمانی، خطرات و… بپردازیم.
مشکلات مربوط به دندان عقل پایین
دندانهای عقل آخرین دندانهایی هستند که در فک رشد میکنند. اغلب این دندانها فضای کافی برای رشد ندارند و به دندانهای دیگر فشار وارد میکنند. دندانهای عقل موقعیتهای مختلفی در لثه دارند که ممکن است شما از آنها آگاهی نداشته باشید. یکی از شایعترین دلایل مراجعه به متخصص جراحی فک و صورت دکتر احمد احراری، مشکلاتی است که دندان عقل ایجاد میکند. این مشکلات ممکن است شامل درد، تورم، عفونت لثه پوشاننده دندان عقل یا پریکورونیت، پوسیدگی دندان عقل و گیر کردن غذا در اطراف دندان عقل شود. برخی از دندانهای عقل ممکن است هیچگونه علامتی نداشته باشند و شما نیز از خطرات آن بیخبر باشید. دندانهای عقلی که موقعیت آنها به صورت افقی میباشد و به طور کامل رشد نکرده است، در معرض خطر بالایی از پوسیدگی قرار دارند و ممکن است موجب پوسیدگی دندان مجاور خود نیز بشود. اگر به این دندانها هیچگونه توجهی نشود، پوسیدگی موجب کشیدن دندان عقل و ترمیم دندان مجاور یا کشیدن هر دو دندان میشود. گاهی ممکن است در اطراف دندان عقل کیستی پر از مایع ایجاد شود و اندازه آن به آرامی افزایش یابد. اگر مشکل پزشکی دارید که باید داروهایی مانند سرکوب کنندههای سیستم ایمنی یا داروهایی که روی استخوان تاثیر میگذارد مصرف کنید، حتما پیش از شروع این داروها وضعیت دندانهای عقل خود را ارزیابی کنید.
چه گزینههایی ممکن است مورد بحث قرار گیرد؟
گزینههای مختلفی در مورد مدیریت دندان عقل وجود دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بدون نیاز به درمان و تحت بررسی قرار گرفتن
اگر دندان عقل در موقعیتی قرار داشته باشد که خطر ایجاد مشکل آن کم باشد، دندان عقل در موقعیت خود رها میشود و تحت بررسی قرار میگیرد. در این شرایط که ممکن است موقعیت دندان عقل با گذشت زمان تغییر کند و مشکل ساز شود، دندانپزشک در مراجعات مختلف عکسبرداری با اشعه ایکس انجام میدهد و وضعیت دندان عقل را تحت نظر میگیرد.
درمان
در اکثر مواردی که دندان عقل مشکل ساز شده است یا خطر رشد آن زیاد میباشد، میتوان دندان عقل را به طور کامل یا قسمتی از آن را برداشت.
برداشتن کامل دندان عقل پایین شامل چه مواردی میشود؟
اگر دندان عقل به طور کامل بیرون نیامده باشد، ممکن است لثه برای خارج کردن دندان نیاز به آمادهسازی داشته باشد. گاهی نیز لازم است مقداری از استخوان اطراف دندان عقل برداشته شود و یا برای برداشتن دندان نیاز به 2 یا 3 قطعه برش باشد. پس از خارج کردن دندان عقل، لثه با بخیه قابل جذب بسته میشود و حدودا دو هفته طول میکشد تا ناپدید شود..
خطرات اصلی درآوردن دندان عقل چیست؟
اکثر بیماران پس از خارج کردن دندان عقل بدون هیچگونه مشکلی بهبود مییابند. اما در برخی موارد ممکن است مشکلاتی پس از در آوردن دندان عقل بوجود آید که رایجترین آنها عبارت است از:
خونریزی
ممکن است هنگام کشیدن دندان عقل مقدار کمی خونریزی وجود داشته باشد که معمولا به سرعت رفع میشود. اگر پس از بازگشت به خانه ناحیه مورد نظر مجددا خونریزی میکند، میتوانید با فشار دادن حداقل 10 دقیقهای دستمال روی آن از خونریزی جلوگیری کنید. اما در صورت عدم توقف خونریزی حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
تغییر حس چانه، لب پایین و زبان
در نزدیکی دندان عقل پایین، دو عصب قرار دارد. عصب زبانی که موجب ایجاد حس در زبان و عصب دندانی تحتانی که موجب ایجاد حس در لب پایین و پوست روی چانه میشود. در برخی موارد ممکن است هنگام جراحی دندان عقل، این اعصاب دچار کبودی شوند و در نتیجه آن فرد احساس بیحسی یا سوزن سوزن شدن در زبان، لب پایین و پوست چانه را تجربه کند.
بهبودی این بیحسی ممکن است تا 18 ماه پس از جراحی دندان عقل طول بکشد. در این شرایط احتمال این که عصب به طور کامل بهبود نیابد و بیحسیهای کوچک در لب و چانه همچنان وجود داشته باشد، بسیار کم است.
عفونت
پس از جراحی دندان عقل ممکن است حفره ایجاد شده دچار عفونت یا خشکی شود. میزان بروز این اتفاق کم است و با تمیز نگه داشتن ناحیه و شستشوی دهان با آب و دهانشویه میتوان آن را به حداقل رساند. توصیه میشود تا چند روز پس از کشیدن دندان عقل آنتی بیوتیک مصرف کنید و از کشیدن سیگار جدا بپرهیزید، زیرا سیگار کشیدن خطر عفونت یا خشکی حفره را افزایش میدهد.
ضعیف شدن فک
در برخی موارد نادر ممکن است کشیدن دندان عقل موجب ضعیف شدن فک و در نتیجه افزایش احتمال شکستگی آن شود.
سوالهای متداول
جراحی دندان عقل نهفته چقدر طول میکشد؟
مدت زمان جراحی دندان عقل از چند دقیقه تا 20 دقیقه متغیر است. جراحیهای دندان عقل سخت که در آنها دندان نیاز به تکه تکه شدن دارد معمولا حدود 20 دقیقه طول میکشند.
آیا درد یا تورم پس از کشیدن دندان عقل زیاد است؟
پس از جراحی ممکن است کمی ناراحتی و تورم در داخل یا خارج از دهان را تجربه کنید. این مشکلات معمولا در سه روز اول به اوج میرسند و به مرور زمان پس از گذشت دو هفته رفع میشوند. علاوه بر این، ممکن است متوجه سفت بودن فک و عدم کامل باز شدن آن شوید و برای یک هفته یا بیشتر به رژیم غذایی نرم نیاز داشته باشید.
به منظور جلوگیری از کبود شدن پوست، حتما در 24 ساعت اول پس از جراحی از کمپرس یخ به صورت غیر مستقیم و با پیچیدن داخل یک حوله استفاده کنید.
برای کشیدن دندان عقل از چه نوع بیحسی استفاده میشود؟
نوع بیحسی که برای کشیدن دندان عقل مورد استفاده قرار میگیرد، به سختی دندان عقل بستگی دارد و به شرح زیر است:
بی حسی موضعی که به صورت تزریق داروی بیحسی به لثه اطراف دندان عقل میباشد و چند دقیقه طول میکشد.
بی حسی موضعی و آرامبخش داخل وریدی که علاوه بر تزریق بیحسی به صورت موضعی، داروی آرامبخش نیز به بازو تزریق میشود تا بیمار احساس آرامش بیشتری داشته باشد.
بیهوشی عمومی که بیمار به طور کامل بیهوش شده و پس از اتمام جراحی به خانه باز میگردد.
آیا پس از جراحی دندان عقل مراقبت خاصی باید انجام دهم؟
در چند هفته اول پس از جراحی، تمیز نگه داشتن محل جراحی اهمیت بسیار زیادی دارد. برای این کار میتوانید از روز بعد از جراحی از شست و شوی ملایم دهان با دهانشویه یا آب نمک گرم استفاده کنید و بقایای مواد غذایی را از محل جراحی دور نگ دارید.
آیا برای انجام جراحی دندان عقل نیاز به مرخصی از کار دارم؟
معمولا نیاز است که بیمار پس از جراحی چند روزی از انجام کار و ورزشهای شدید خودداری کند. علاوه بر این ممکن است بیمار به دلیل بیهوشی مورد استفاده در عمل نتواند رانندگی کند.